ΜΕΡΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

Με αφορμή τη γνωστή διατύπωση του Μάνου Χατζιδάκι «Δύο είναι οι εχθροί της πολιτικής και του πολιτισμού: ο λαϊκισμός και ο ελιτισμός.»
Ο πολιτισμός είναι ένα αγαθό που πρέπει να διανέμεται με την ίδια αίσθηση κοινωνικής δικαιοσύνης, όπως και κάθε άλλο αγαθό.
Στα άτομα που διανέμεται πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και ο μέσος όρος, όχι με την έννοια της έκπτωσης αλλά με εκείνη της επί-κοινωνίας.

 

Ο Δήμος πρέπει να είναι όχι μόνο διαχειριστής (ώστε να μη θεωρηθούμε οι νυν κάτοικοι της πόλης ως απλοί αχθοφόροι ενός ένδοξου παρελθόντος) αλλά και φορέας παραγωγής πολιτιστικών αγαθών, με την αξιοποίηση όλου του ανθρώπινου δυναμικού της πόλης, αλλά και των φορέων της (πολιτιστικών Συλλόγων,  σχολικών μονάδων, κτλ)

Ο Δήμος μπορεί να λειτουργεί με κεντρομόλες και φυγόκεντρες δυνάμεις. Να συσπειρώνει δηλαδή το δυναμικό της πόλης και να φροντίζει στη συνέχεια με τις κατάλληλες δομές και διαδικασίες για τη διάχυση των δεδομένων.

Με όρους σύγχρονους, αλλά και με αυτοσυνειδησία και σεβασμό στην παράδοση, ο πολιτισμός μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης, σε τοπικό, εθνικό και διεθνές περιβάλλον.

Ο διευρυμένος Δήμος – που καλύπτει όλο σχεδόν το λεκανοπέδιο- οφείλει να διερευνήσει το φαινόμενο του πολιτισμού τόσο σε σχέση με την εγγραφή του στο χώρο όσο και την αλληλεπίδρασή του με την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Ο συγκεκριμένος γεωγραφικός χώρος –που πια έχει πολλά κατά τόπους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά- συνδιαμορφώνει τον τελικό χαρακτήρα του πολιτισμού ο οποίος με τη σειρά του αναδιαμορφώνει το χώρο, ώστε να αποτελέσει πεδίο πολιτιστικής δραστηριότητας.

Ένα Πνευματικό Κέντρο (λειτουργικά και γεωγραφικά) ίσως δεν είναι επαρκές. Ένα αστικό κέντρο που φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει στην ευρύτερη περιοχή πρέπει να διαθέτει  υποδομές ικανές να υποστηρίξουν μια ανάλογη πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα (εγκαταστάσεις θεάματος-ακρόασης-θέασης-εκπαίδευσης-επίσκεψης).

Σε χαλεπούς καιρούς για τα οικονομικά των Δήμων δεν μπορούμε να μιλάμε για σημαντικές επενδύσεις σε αυτό τον τομέα, μπορούμε όμως να μιλάμε για την αξιοποίηση των υπαρχουσών δομών, δηλ. των οργανωμένων χώρων που φιλοξενούν περιστασιακά ή και με  χρονική συχνότητα και κανονικότητα πολιτιστικές δράσεις, σε συνεργασία με τους φορείς που σήμερα τους διαχειρίζονται (πολιτιστικοί σύλλογοι – τοπικές κοινότητες, κλπ)

Η έξοδος δράσεων σε χώρους εξωτερικούς (πλατείες, επίκεντρα συνοικιών ή τοπικές κοινότητες, κλπ) –όταν και όσο ο καιρός επιτρέπει- θα ήταν μια απάντηση σε πολλά ζητήματα όπως:

  • τη δωρεάν διανομή του πολιτιστικού αγαθού
  • τη λειτουργία του πολιτισμού ως παράγοντα σύνδεσης του κοινωνικού σώματος
  • την αξιοποίηση και τη γνωριμία με τις επιμέρους ταυτότητες του λεκανοπεδίου
  • τη διαμόρφωση της εικόνας μιας πόλης όπου ο πολιτισμός όχι μόνο είναι παρών, αλλά πρωταγωνιστεί μεταβάλλοντας την καθημερινότητα των κατοίκων της.

Ο Δήμος πρέπει να κινητοποιήσει φορείς και πολίτες προς το πεδίο της έρευνας της Αστικής Λαογραφίας (όπου υπάρχει ένα σχετικό έλλειμμα).

 Και στον τομέα του πολιτισμού καθοριστική σημασία έχει η σύνδεση της πόλης με το Πανεπιστήμιο.